Wij geven het kasteel weer aanzien

Onderzoek met grondradar toont lege ruimte onder consistorie Poortugaalse Dorpskerk

Steen op grafkelder laatste bewoner Valckesteyn

De geschiedenis van de Dorpskerk van Poortugaal heeft al lange tijd de belangstelling van Wil Bik. Nu is zijn belangstelling gericht op de ruimten onder koor en consistorie. Wil Bik: ,,Tot 1580 was de Dorpskerk een katholieke kerk. In het verhoogde gedeelte van de kerk, het priesterkoor, ligt een aantal grafzerken. Bekend is dat tot 1843 in de kerk werd begraven. Daarna was dit verboden. Om dit toch mogelijk te houden is destijds een zijgang onder het koor gemaakt met een ingang van buitenaf. De ingang is in 1843 dichtgemetseld. Deze gang leidde naar een grafkelder van Tijken, één van de heren van Slot Valckesteyn. In 1970 is deze kelder leeg gemaakt en zijn de bronzen grafplaten van de kisten geschroefd en in de kerk opgehangen. Daarbij speelde de heer C. Kranenburg Czn. een belangrijke rol. ’’ Hoe de verdere verdeling en gangen onder de consistorie liepen was een veronderstelling”. Bik geeft aan dat er twee mogelijkheden zijn om daar achter te komen: ,,De eerste mogelijkheid is het lichten van de grafzerken en de andere is een onderzoek met grondradar. De eerste mogelijkheid is onmogelijk en de tweede is kostbaar.’’

 

Ingenieursbureau Arcadis, bekend van onder meer waterbouwkundig onderzoek van New Orleans en nu New York in Amerika, werd echter bereid gevonden om dit onderzoek uit te voeren. Twee mensen van Arcadis voeren het onderzoek uit. Zij doen dit gratis omdat ze erg geïnteresseerd zijn in de geschiedenis. Bik: ,,De resultaten van het radaronderzoek zijn verbluffend. De veronderstelling van de onderliggende muren bleek te kloppen. Wat niet bekend is dat onder het koor zeer waarschijnlijk twee grote crypten liggen: één aan de voorzijde van het houten schot en één aan de achterzijde. Hier was niets van bekend, hoewel het achteraf niet onlogisch is. Immers in de kerk van Rhoon, min of meer uit de zelfde tijd, is in het koor ook een crypte. Daarin werden de Bentincks begraven. In de kerk van Poortugaal is een aantal heren van Valckenstein begraven. In een hoek ligt een grafzerk met opschrift ‘Schepmanni sepulcrum’. Schepman was eigenaar-rentmeester van het kasteel Valckesteyn.’’ Op zijn plaats lag oorspronkelijk kasteelheer Oem. Daar deze Oem katholiek was en de kerk protestants werd, is zijn grafsteen uit de kerk weggehaald en in 1795 aan de katholieke kerk gegeven. ,,De steen ligt nu tegen de buitengevel van de Willibrorduskerk. Dat Oem in de Dorpskerk heeft gelegen blijkt uit een oude rekening. Daarop staat een omschrijving van de zerk in Poortugaal en ook dat de steen is overgebracht naar de tuin van de katholieke kerk (een voorloper van de Willibrorduskerk) Tot het moment dat deze rekening werd gevonden en uitsluitsel gaf was het een raadsel waarom de steen van Oem bij de katholieke kerk lag.’’ Het onderzoek laat zien dat de grafkelder opgevuld is, waarschijnlijk met zand. Bik: ,,Maar de vraag is nu of er in het andere gedeelte nog andere Kasteelheren liggen. Bij een volgende restauratie in dit gedeelte is het misschien mogelijk deze vragen op te lossen.’’

Bron: De Schakel 16-05-2013


Copyright © 2013. Landmark Kasteel Valkesteyn All Rights Reserved.