Wij geven het kasteel weer aanzien

Dhr. Jaap Ypey 1916-1986, archeoloog, werkte samen met prof Reinaud en was in de jaren 60 van de vorige eeuw betrokken bij de opgravingen van Kasteel Valckesteyn.

Aan de hand hiervan maakte hij twee maquette’s waarvan er een op het gemeentehuis van Poortugaal staat.

Dhr kwam door een noodlottig ongeval om het leven.

In memoriam Jacob Ypey (14.6.1916-1 .2.1986)

Tijdens een vakantie in Oostenrijk is de auteur van de voorgaande bijdrage het slachtoffer van een lawine geworden. Het bericht van zijn overlijden bereikte ons op het moment dat dit artikel voor de druk gereed gemaakt werd. De redactie heeft mij verzocht aan de nu postuum versche-nen tekst enkele regels ter nagedachtenis van de schrijver toe te voegen, een verzoek waaraan ik gaarne voldoe.

Jaap Ypey heeft een groot deel van zijn leven in Amersfoort bij de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek gewerkt. Toen deze dienst op 1 januari 1947 werd opgericht, behoorde hij tot de eersten die daaraan verbonden werden. Hij is de ROB tot aan zijn pensionering op l juli 1981 trouw
gebleven. Gedurende deze lange tijd is hij als restaurator en onderzoeker werkzaam geweest. Op het gebied van de restauratie van archeologische voorwerpen heeft hij een pioniersrol vervuld. Hij was het die het vak van archeologisch restaurator in ons land al doende ontwikkelde. Door hem heeft het inhoud en aanzien gekregen. Bij de ROB bouwde hij een technologisch laboratorium op dat al spoedig een van de bijzonderheden van de dienst werd. Onder zijn leiding zijn in dit laboratorium in de loop der jaren talloze voorwerpen van zeer uiteenlopende aard en van verschillend materiaal geconserveerd. Hij is steeds zelf aan het restauratiewerk blijven deelnemen, waarbij hij zich speciaal op de restauratie van metalen voorwerpen is gaan toeleggen. In deze specialisatie verwierf hij uitzonderlijke kunde en vaardigheid. Zijn grote kennis en ervaring stonden steeds ter beschikking van zijn collega’s binnen en buiten de dienst. Dat is niet alleen de ROB, maar ook vele andere instellingen, met name musea, ten goede gekomen. Jaap Ypey was behalve restaurator tevens onderzoeker én een productief auteur. In zijn onderzoek paarde hij een technologische aan een meer strikt archeologische belangstelling. Deze combinatie was voor Nederland uniek. Zijn wetenschappelijke oeuvre is omvangrijk en tegelijkertijd gevarieerd. Hij heeft zich met tal van onderwerpen uit verschillende archeologische periodes bezig gehouden. Toch vertoont zijn werk een sterke eenheid, doordat het een duidelijk zwaartepunt bezit. Zijn onderzoek richtte zich bij voorkeur op vondsten uit de Vroege Middeleeuwen, in het bijzonder op die uit de Tijd der Merovingen. Zo heeft hij zich ontwikkeld tot Ne-derlands kenner bij uitstek van het Frankische voorwerp. Zijn werk trok ook onder de buitenlandse vakgenoten de aandacht. Hij schreef overigens niet uitsluitend voor de vakman. Vele van zijn artikelen spreken een breder publiek aan. Hij laat een wetenschappelijk oeuvre na van formaat, rijk aan verscheidenheid, sterk voorwerpgericht en analytisch,waarin werken van synthese echter niet ontbreken en dat vooral door de gecombineerde technologische en archeologische wijze van benaderen een zeer persoonlijk stempel draagt. De publicatie van het grote Frankische grafveld bij Rhenen had het sluitstuk van zijn wetenschappelijke carrière moeten vormen. Hij heeft daar tientallen jaren aan gewerkt en het boek naderde zijn voltooiing. Het verschijnen ervan heeft hij niet meer mogen beleven. We zullen zijn nagedachtenis niet beter kunnen eren dan door het alsnog uit te geven.

De dood van Jaap Ypey kwam volledig onverwacht. Zij heeft in de kring van zijn collega’s verslagenheid teweeggebracht. Wij zagen hem immers nog regelmatig. Hij stond nog midden in het onderzoek
en had nog zoveel plannen. Die blijven nu onuitgevoerd.

Dank aan:

Wido Ypey (zoon) die dit aan ons beschikbaar stelde.


Copyright © 2013. Landmark Kasteel Valkesteyn All Rights Reserved.